Uçakta Alanımı İşgal Eden Adam Tuvalete Gidince Bir Karar Verdim

Arkamızdaki genç kadın da öne eğildi.

“Ben de şahidim. Hatta hanımefendinin sürekli cama doğru sıkıştığını gördüm.”

İlk kez biri açıkça benim yanımda duruyordu. Gözlerim doldu.

Bir an, yıllar önce otobüste ayakta giderken yaşlı bir kadına yer verdiğim günü hatırladım. O kadın elimi tutup, “Bir gün sen yorulduğunda da biri seni görsün,” demişti. O zaman bu sözün üzerinde durmamıştım. Şimdi aynı dileğin, gökyüzünün ortasında tanımadığım iki insan sayesinde gerçekleştiğini hissediyordum. İnsanların birbirini görmesi, bazen en büyük yardımdı.

Kutay bana sessizce bir mendil uzattı. “Hakkınızı istemek ayıp değil,” dedi. O küçücük cümle içimde bir kapıyı açtı. Yıllardır kırılmasınlar diye başkalarının önüne koyduğum ihtiyaçlarımı ilk defa utanmadan düşündüm. Oysa sadece bir koltuktan söz ediyorduk. Fakat insan bazen küçücük bir haksızlığı anlatırken yıllarca içine attığı bütün kırgınlıkları da hissediyordu.

Amir, adamı daha sakin davranması konusunda kesin bir dille uyardı. Olayın raporlanacağını ve inişte gerekli değerlendirmenin yapılacağını söyledi.

Adam artık bağırmıyordu. Ama gözlerini benden ayırmıyordu.

Bir süre sonra uçakta ışıklar kısıldı. Ben telefonumdan kızımın gönderdiği fotoğrafı açtım. Minicik torunum hastane battaniyesine sarılmış, yumruklarını yanaklarına dayamış uyuyordu.

Adı İdil'di.

Kızım, fotoğrafın altına “Anne, sana benziyor, değil mi?” yazmıştı.

O yüzü görünce bütün gerginliğim dağıldı. Ona kavuşmak için çektiğim bu yolculuğun bir yabancının kabalığıyla hatırlanmasını istemiyordum.

Derken yanımdan kısık bir ses geldi.

“Torununuz mu?”

Cam kenarındaki yolcuya baktım.

“Evet. İlk torunum. Bugün ilk kez kucağıma alacağım.”

Adam gülümsedi.

“Benim annem de ilk torununu görmek için tek başına uçmuştu. O zaman onun ne kadar heyecanlandığını anlamamıştım.”

“Şimdi anlıyor musunuz?”

“Evet,” dedi. “Geçen yıl baba oldum.”

Adının Kutay olduğunu öğrendim. Antalya'da yaşıyor, bir hastanede fizyoterapist olarak çalışıyordu. Kalçamı tutarak oturduğumu görünce uzun süre sıkışık kalmanın ağrıyı artırabileceğini söyledi. Ayağa kalkmanın güvenli olduğu zamanlarda biraz hareket etmemi önerdi.

Konuşmamız sırasında ortadaki adam sessizce önüne bakıyordu.

İnişe yaklaşık kırk dakika kala beklenmedik bir şey oldu. Adam kulaklığını çıkarıp bana döndü.

“Bir şey söyleyeceğim.”

İçim gerildi.

“Dinliyorum.”

“Ben bugün işimle ilgili kötü bir haber aldım. Sinirlerim bozuktu.”

Cevap vermedim.

“Belki biraz abartmış olabilirim.”

Kutay kitabını kapattı ama araya girmedi.

Adam bir süre bekledikten sonra ekledi:

“Tamam, kaba davrandım. Özür dilerim.”

Sesindeki mahcubiyetin ne kadarının gerçek olduğunu bilmiyordum. Fakat söylediği şeyi duymak yine de önemliydi.

“Özrünüzü kabul ediyorum,” dedim. “Ama bir şeyi anlamanızı istiyorum. Ben küçük olduğum için hakkım da küçük değil.”

Adam gözlerini indirdi. İlk kez söyleyecek alaycı bir söz bulamamıştı.

İniş anonsu yapıldığında pencereden Antalya'nın ışıkları görünüyordu. Kalbim bu kez heyecandan çarpmaya başladı.

Uçak indikten sonra herkes çantalarını almaya yöneldi. Kabin amiri adamdan kısa süre yerinde kalmasını rica etti. Olayla ilgili raporun tamamlanması için kendisiyle görüşeceklerini söyledi. Adam başını salladı; artık itiraz etmedi.

Ben çıkışa doğru yürürken Başak yanıma yaklaştı.

“Hanımefendi, yolculuğunuzun böyle geçmesine üzüldüm.”

“Ben de üzüldüm,” dedim. “Ama bugün bir şey öğrendim.”

“Nedir?”

“İnsanın sesini yükseltmeden de kendini savunabileceğini.”

Başak gülümsedi.

“Bazen en etkili cevap budur.”

Terminale çıktığımda kızımı uzaktan gördüm. Kucağında pembe battaniyeye sarılmış bebeği tutuyordu. Bana el sallayınca adımlarım hızlandı.

“Anne!” diye seslendi.

Sarılırken kendimi tutamadım, ağladım.

“Kötü bir şey mi oldu?” diye telaşlandı.

“Yok kızım,” dedim. “Uzun bir yolculuktu sadece.”

Sonra İdil'i kucağıma verdi. Minicik yüzüne bakarken uçağın bütün gürültüsü, adamın bağırışları ve saatler süren ağrı uzak bir anıya dönüştü.

İdil gözlerini açıp parmağımı tuttu. O kadar küçüktü ki avucunun içinde neredeyse kayboluyordu. Ama parmağımı öyle kararlı kavramıştı ki gülümsedim.

Kızım merakla yüzüme baktı.

“Ne oldu anne, niye gülümsüyorsun?”

“Bugün bir adam bana küçük olduğum için daha az yere ihtiyacım olduğunu söyledi,” dedim. “Ben de ömrümde ilk kez, bulunduğum yerin bana ait olduğunu hatırladım.”

Kızım önce şaşırdı, sonra bana sımsıkı sarıldı.

O gece İdil'i beşiğine yatırırken rahmetli eşimin sandalyeden bile özür dilememle ilgili şakasını hatırladım. Yıllarca nezaketle suskunluğu aynı şey sanmıştım. Oysa birine saygılı davranmak, kendi hakkından vazgeçmek demek değildi.

Torunumun minicik elini son kez öptüm ve fısıldadım:

“İnşallah büyüdüğünde herkese nazik davranırsın, güzel kızım. Ama biri sana yerinin olmadığını söylerse sakın inanma.”

Çünkü o gün gökyüzünde öğrendiğim şey yalnızca koltuğumu nasıl koruyacağım değildi. İnsan ister bir metre elli sekiz, ister iki metre olsun; hak ettiği saygının ölçüsü boyuyla değil, insan oluşuyla belirlenirdi.